تیتر : شب کوری
خلاصه : شب کوری ناشی از کمبود ویتامین A میباشد
متن کل خبر : شب کوری عبارت است از دید مشکل در هنگام تاریکی و شب.

شبکوری یک اختلال بینایی می باشد، به طوری که دید در تاریکی یا شب، به صورت غیر عادی مختل می شود.

تنها دید ضعیف در شب مشکل افراد مبتلا به شبکوری نیست، بلکه هنگامی که از یک محیط روشن به یک محیط کم نورتر می روند، برای تطابق دید، نیاز به زمان طولانی تری نسبت به افراد معمولی دارند.

تباین و تقابل(کنتراست) دید نیز ممکن است به میزان بسیار زیادی کاهش یابد.
علل ایجاد شبکوری:

این مساله به دلیل کمبود "رنگدانه ارغوانی" یا "رودوپسین" (rhodopsin) سلول های استوانه ای حساس به نور شبکیه، واقع در پشت چشم رخ می دهد.

به طور معمول، شبکوری بیشتر به علت یک بیماری چشمی به نام "التهاب رنگدانه ای شبکیه چشم(retinitis pigmentosa)" که یک بیماری ارثی می باشد، اتفاق می افتد.

علاوه بر این، رنگدانه ارغوانی چشم ممکن است به دلیل کاهش میزان ویتامین A در برنامه ی غذایی فرد، کاهش یابد.

قرار گرفتن در معرض نور شدید نیز ممکن است موجب تخلیه ناگهانی ذخیره رنگدانه ارغوانی شود.

شبکوری ممکن است در اثر بیماری های چشمی مانند "التهابات شبکیه و مشیمیه" و "آب سیاه(گلوکوم)" نیز به وجود آید.
گزروفتالمی:

گزروفتالمی(Xerophthalmia) فرم پیشرفته کمبود ویتامین A در چشم ها می باشد که بافت ملتحمه چشم، خشک و غیر شفاف می شود.

در این بیماری چشم ها بیش از اندازه به نور حساس می شوند. علاوه بر این، تولید اشک به طور قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و موجب می شود که چشم ها رطوبت و لغزندگی طبیعی خود را از دست بدهند. این امر منجر به ایجاد زخم و عفونت در چشم ها می شود.
درمان شبکوری:

شبکوری ناشی از کمبود ویتامین A می تواند به وسیله دوز درمانی ویتامین A بهبود یابد. در مقابل برخی از آسیب های شبکیه چشم مثل التهاب رنگدانه ای شبکیه، معمولا برگشت ناپذیرند.
ویتامین a
اثرات مفید ویتامین A:

ویتامین A موجب حفظ و نگهداری پوست و غشای مخاطی می شود. در رشد و نمو نیز موثر است. برای داشتن استخوان های محکم، پوست، مو، دندان و لثه سالم به ویتامین A نیاز است. این ویتامین موجب مقاومت بدن در برابر عفونت های تنفسی و کوتاهی دوره بیماری می شود. ویتامین A برای درمان شبکوری و خیلی از اختلالات چشمی سودمند می باشد.

شبکوری یک علامت زودهنگام کمبود ویتامین A می باشد.
منابع غذایی ویتامین a

منابع غنی از ویتامین A عبارتند از: کره، جگر، شیر، زرده تخم مرغ ، ماهی، هویج ، کدو حلوایی ، طالبی، زرد آلو ، کلم بروکلی ، گریپ فروت ، اسفناج و سایر سبزیجات سبز تیره و برگی شکل.
عوارض مصرف بیش از حد ویتامین A:

این ویتامین از معدود ویتامین هایی است که زیادی و افراط در مصرف آن، عوارض خیلی شدیدی را به همراه خواهد داشت.

علائم مسمومیت با این ویتامین ممکن است با مصرف 000/100 واحد بین المللی در روز اتفاق بیفتد.

مسمومیت ویتامینی یا هایپرویتامینوز A( دریافت دوز بالا) منجر به کاهش اشتها، پوست خشک، سردردهای شدید، پوسته پوسته شدن پوست و بزرگی کبد می شود. ولی با کاهش میزان مصرف این ویتامین، بهبودی نسبتا سریعی حاصل می شود.

کاربرد لیزر SLT در درمان بیماری گلوکوم
چشم انسان نسبت به محل قرار گیری لنز، به دو بخش قدامی و خلفی (‏Posterior Segment ‎‏ & ‏Anterior Segment‏ )تقسیم می شود...

چشم انسان نسبت به محل قرار گیری لنز، به دو بخش قدامی و خلفی (‏Posterior Segment ‎‏ & ‏Anterior Segment‏ )تقسیم می شود. ‏
بخش قدامی چشم ‏Anterior Segment )‎‏ ‏‎(‎‏ مملو از مایعی است به نام زلالیه (‏‎( Aqueous Humor ‎‏ که این مایع به صورت فعال از اعضایی به نام اجسام مژگانی (‏‎(Cilliary Body‏ واقع در ‏Chamber)‎‏ ‏‎(Anterior ‎‏ ‏AC‏ ترشح و از شبکه ای به نام ( ‏Trabecular Meshwork‏ )‏‎ TMواقــع در ‏‎(Posterior Chamber)‎‏ ‏PC‏ جــذب و از آنجـا بـه داخـل کـانـالـی بـه نــام اشلــــــم (‏‎ Canal‏ ‏‎(Schlemmدفـع‎ ‎می شود.
تعـادل بیـن ایـن دو مکانیسـم تـرشـح و جـذب‎ ‎‏ ‏‎(Irrigation & Aspiration)‎‏ ‏I/A‏ منجر به ایجاد فشاری مثبت‎( Intra Ocular Pressure) ‎‏ ‏IOP‏ در داخـل‎ ‎‏ بخش قدامی و‎ ‎متعاقبـا" انتقال این فشـار به بخش خلفی و مایـع زجاجیـه‎ ‎‏ ( ‏‎ Vitreous Body‏) و عصب بینایی می شود. بدیهـی است هر گونـه عـدم تعـادل در مکانیسم ‏I/A ‎‏ منجـر به تغییـر در این فشار می شود. در بیماری گلوکوم به علـل مختلف این فشـار افزایـش می یابد. در یکی از انواع این بیماری به نام ‏‎(Open Angle Glaucoma)‎‏ ‏OAG‏ مکانیزم تخلیـه مایع زلالیه از طریـق ‏TM‏ دچـار اختـلال می شود.
▪ چرا پایین آوردن فشار چشم حائز اهمیت است ؟
ـ در صورت عدم کنترل فشار داخل چشم ‏IOP، میزان خون رسانی به عصب بینایی کاهش یافته و در نتیجه این عصب دچار ایسکمی می شود. متاسفانه بیماری گلوکوم یک بیماری خاموش بوده و فاقد علائم حاد بالینی است. بنابراین در زمان مراجعه بیمار، مقادیر قابل توجهیی از بینایی وی از دست رفته است. لذا ضروری است جهت شناسایی مبتلایان به این بیماری طرح غربالگری در سطح کشور صورت پذیرد.
▪ چه راه هایی برای درمان این بیماری وجود دارد؟
ـ رایج ترین روش درمان، درمان دارویی است ولی باید به خاطر داشت که داروهای موجود دارای‏‎ ‎عوارض جانبی بوده و برروی همه بیماران نیز موثر نیستند. در صورت استفاده از این روش، داروها می بایست هر روز مصرف شوند.‏
ـ اگر روش های غیر جراحی بی اثر بودند، می توان از عمل جراحی جهت ایجاد کانال های‎ ‎تخلیه‎ ‎استفاده کرد. متاسفانه، اعمال جراحی همواره با خطراتی از جمله خونریزی و عفونت همراه بوده و هزینه زیادی دارند.‏
ـ پیش از این لیزر آرگون (‏‎( ALT ‎‏ رایج ترین روش درمان آب سیاه بود. مشکلات زیادی مانند: آسیب غیر قابل‎ ‎برگشت به چشم و ایجاد ضایعه برروی چشم از جمله عوارض این روش درمانی هستند.
▪ ‏SLT‏ چیست ؟
ـ ایـن حــروف اختصــاری بـه معنـای عمـل انتخـابــی بـا لیــزر بــر روی شبــکه تـربکــولار ‏Selective LASER Trabeculoplasty )‎‏) است. در واقع ‏SLT‏ یک فرآیند جراحی لیزری است که فشار داخلـی چشم ‏‎ IOP )‎‏) را کاهـش می دهـد. این عمـل معمولا" در مطب یا کلینیک تخصصی چشم انجام می پذیرد.
▪ طریق تاثیر آن چگونه است؟
ـ در این روش، رنگدانه های موجود در سلول های خاصی در چشم آسیب دیده تحت تابش کوتاه مدت امواج کم انرژی نور لیزر قرار می گیرند. در نتیجه پاسخ طبیعی بدن به کار افتاده و باعث بازسازی سلول ها و در نتیجه تخلیـه بهتـر مایع زلالیه شده و ‏IOP‏ کاهش می یابد.‏ در این عمل، سلول های پیرامون منطقه عمل و مابقی چشم دست نخورده باقیمانده و آسیبی نمی بینند.
▪ آیا ‏SLT‏ درد آور است ؟‏
ـ خیر. انجام ‏SLT‏ بدون درد بوده و هیچگونه عوارض جانبی ندارد.
▪ روش انجام عمل ‏SLT‏ چگونه است؟
ـ این عمل به سادگی و با استفاده از بی حسی موضعی انجام می گیرد. پس از استفاده از قطره بی حسی پرتوهای نور لیزر ملایمی از طریق میکروسکوپ مخصوص به چشم تابانده می شود. این کار چند دقیقه طول می کشد. در پایان عمل، برای جلوگیری از التهاب چشم قطره های دیگری در چشم ریخته می شود.
در عرض یک تا سه روز، فشار داخل چشمی به شکل قابل توجهی کاهش می یابد. به طور معمول، پزشک معالج جهت ارزیابی درمان ، فشار داخل چشمی را تا چند ماه اول اندازه گیری و بررسی می کند.
▪ انتخاب ‏SLT‏ برای درمان کدام دسته از بیماران مناسب است؟
ـ افرادی که دچار مراحل اولیه ابتدا به گلوکوم زاویه باز، رنگدانه ای یا گلوکوم‎ ‎جوانان هستند.‏
ـ افرادی که به هر علت قادر به استفاده از داروهای درمان آب سیاه نیستند.‏
ـ افرادی که در حال حاضر داروهایی جهت کنترل ‏IOP‏ استفاده کرده و مایل به انجام عمل ‏SLT ‎‏ نیز می باشند.‏
ـ افرادی که از عهده هزینه داروهای مربوطه بر نمی آیند.‏
ـ افرادی که سابقه انجام عملALT‏ را بدون نتیجه درمانی دارند.‏
▪ آیا این عمل را تا چند بار می توان تکرار کرد؟
ـ از آنجا که ‏SLT‏ فرایندی بدون عارضه و غیر حرارتی است، در صورت نیاز قابل تکرار است. این قابلیت به عنوان یکی از مزایای این روش در مقایسه با سایر روش های لیزری ( از جمله ‏ALT‏ ) که غیر قابل تکرار هستند مطرح می شود.‏
▪ در صورت عدم ایجاد نتایج درمانی با ‏‎ SLT‎چه بایدکرد ؟
ـ بنابر مطالعات انجام شده، در ۷۵ تا ۸۵ درصد بیماران پس از انجام ‏SLT‏ فشار داخلی چشم به طور میانگین تا ۲۵ در صد کاهش می یابد. در مورد آن دسته از بیماران که به این روش درمانی پاسخ مناسبی نمی دهند، همواره روش های دیگری از جمله روش های دارویی قابل استفاده هستند.

منبع:
دکتر هومن طاهایی
مجله مهندسی پزشکی و تجهیزات آزمایشگاهی

روش هایی برای مراقبت بهتر از چشم ها

1) در هنگام خیره شدن به صفحات کوچک:
مدت زمانی که پشت کامپیوتر شخصی خود نشسته یا از وسایل دیجیتالی با مانیتور کوچک استفاده می کنید باعث خستگی و کوفتگی چشم، خشکی چشم و کدورت بینایی می شود. برای مقابله با این مشکل بهتر است محل خود را چک کنید. بطور ایده ال مانیتور باید ۱۰تا۱۸ سانتیمتر از سطح چشم ها پایین تر باشد. این امر باعث قرار گرفتن پلک ها به سمت پایین می شود و سرعت پلک زدن را بطور نرمال حفظ می کند. اگر نمی توانید مانیتور را جابجا کنید فاصله بین مانیتور و چشم را محاسبه کنید و سپس عینک مناسب با این فاصله را تهیه کنید. از نبود نور خیره کننده بر روی صفحه مطمئن شوید. و قانون ۲۰-۲۰-۲۰ را رعایت کنید. برای هر ۲۰دقیقه تمرکز بر روی صفحه به مدت ۲۰دقیقه به یک شی در فاصله حدود ۶متری خود نگاه کنید تا به حفظ سیستم تمرکز چشم ها کمک کنید.
۲) در هنگام پرواز:
هوای اتاقک های هواپیما بسیار خشک است. بنابر این مرطوب نگه داشتن چشم در این فضا اهمیت می یابد. از قرار دادن مستقیم سیستم تهویه مقابل چشم اجتناب کنید. و از قطره های اشک مصنوعی هر یک ساعت یکبار استفاده کنید. اما از قطره هایی که باعث از بین رفتن قرمزی چشم می شود اجتناب کنید زیر ا باعث تنگ شدن رگ ها ی خونی چشم می شود. اگر امکان دارد از عینک د ر طول پرواز استفاده کنید. لنزهای جدید ساخته شده از ژل آبکی سیلیکون - یک نوع پلاستیک تراوا پذیر که باعث دریافت اکسیژن بیشتر توسط چشم می شود - استفاده کنید. همچنین لنزهای oasys acuvuc که حاوی ماده خیس کننده است می تواند به مرطوب نگه داشتن چشم ها کمک کند.
۳) در نور خورشید:
اشعه های الکترومغناطیسی متصاعد شده از نور خورشید به همان اندازه که برای پوست مضر است می تواند به چشم نیز آسیب برساند و برای چشم ضرر داشته باشد. قرار گرفتن چشم در معرض نور خورشید خطر ابتلا به بیماریهایی چون آب مروارید، دژنراسیون ماکولا و بیماری ناخنک چشم یا پتریژیوم را افزایش می دهد. ۱۵ دقیقه قرار گرفتن در معرض نور خورشید و یا حتی در هوای ابری تاثیر فزاینده ای بر آسیب های ناشی از اشعه خورشید دارد. بنابر این بهتر است از لنز یا عینک های محافظ اشعه های الکترومغناطیسی UV استفاده کنید. شیشه های عینک باید از پیشانی تا گونه ها را بپوشاند و همچنین تمام منطقه گیجگاهی را فرا گیرد

مصرف زولبیا و بامیه امکان بروز حساسیت های چشمی را افزایش می‌دهد
یک جراح و متخصص بیماری های چشم گفت: مصرف بیش از حد مواد پر انرژی و با طبیعت گرم همچون خرما و زولبیا و بامیه بروز حساسیت های چشمی را افزایش می دهد.
دکتر شاهرخ میلان روز جمعه افزود: مصرف آش نیز به هنگام افطار و به همراه سیر و پیاز به دلیل حساسیت زا بودن سیر و پیاز، میزان بروز حساسیت های چشمی را افزایش می دهد.
وی با اشاره به افزایش بروز حساسیت های چشمی در ماه مبارک رمضان، اظهار داشت: این نوع حساسیت های چشمی که در اثر حساسیت به مواد غذایی بروز می کند در تمام محدوده های سنی و بیشتر در افرادی دیده می شود که زمینه ارثی بروز حساسیت را دارند.
وی، با اشاره به علائم بروز این نوع حساسیت گفت: بروز جوش های ریز در لب پلک، ایجاد گل مژه، ایجاد شوره های ریز در لب مژه ها، خارش و قرمزی سراسری بر روی لب پلک از علائم بروز حساسیت چشمی ناشی از مصرف مواد غذایی است.
این متخصص اظهار داشت: حساسیت های چشمی ناشی از مصرف مواد غذایی پس از بروز ممکن است حتی تا ۳۰ سال ادامه یابد و به محض خوردن مواد پرانرژی همچون خرما، خربزه، انگور، زولبیا و بامیه، مواد تند همچون فلفل، ادویه های تند، سیر و پیاز بروز کند.
میلان افزود: مصرف بادمجان، گوجه فرنگی و فلفل سبز نیز، در بروز حساسیت های چشمی نقش موثری دارد.
وی تاکید کرد: شناخت عامل حساسیت زا در پیشگیری از بروز حساسیت چشمی به مواد غذایی موثر است و مهمترین راه در این خصوص پیشگیری محسوب می شود.
وی، در خصوص درمان این نوع حساسیت گفت: درمان باید زیرنظر چشم پزشک و با مصرف قطره و پمادهای ضد حساسیت انجام شود.
میلان یادآور شد: شستشوی پلک ها با آب ولرم و شامپوی بچه و مالش چای با پنبه بر روی پلک، در درمان این نوع حساسیت چشمی و در صورت بروز شوره و جوش در لب پلک موثر است.
آفتاب

جهت درمان تنبلي چشم، بعد از رفع علت زمينه ساز تنبلي (مثل اصلاح عيب انكساري يا رفع كدورت مسير بينايي)، بايد كودك را به استفاده از چشم ضعيف وادار نمود. اين كار معمولا با بستن چشم سالم براي هفته ها يا ماه ها صورت مي گيرد.

چشم پزشك ممكن است براي اصلاح عيب انكساري چشم (نزديك بيني، دوربيني يا آستيگماتيسم)، عينك تجويز نمايد. اگر عينك به تنهايي باعث بهبود بينايي نشود، بستن چشم سالم هم لازم خواهد بود.

استثنائا در مواردي كه تنبلي چشم ناشي از انحراف چشم باشد، درمان تنبلي چشم معمولا پيش از جراحي براي اصلاح انحراف چشم صورت مي گيرد و بستن چشم غالبا پس از جراحي نيز ادامه مي يابد.

اگر چشم پزشك متوجه آب مرواريد (كاتاراكت) يا افتادگي پلك و يا ناهنجاري ديگري شود، اغلب انجام جراحي براي اصلاح مشكل زمينه اي قبل از درمان تنبلي لازم مي باشد و پس از جراحي، بستن چشم سالم، براي بهبود بينايي لازم است.

عدم درمان تنبلي چشم چه عوارضي را به دنبال دارد؟

اگر تنبلي چشم درمان نگردد، كاهش بينايي جدي و دائمي در چشم تنبل رخ مي دهد، ديد سه بعدي از بين مي رود و اگر چشم سالم بيمار شود يا به آن آسيبي برسد، ممكن است فرد تا آخر عمر از بينايي ضعيف رنج ببرد.

نقش والدين در درمان تنبلي چشم چيست؟

والدين نقش مهمي در تشخيص و درمان تنبلي چشم كودك خود دارند. چشم پزشك مي تواند والدين را درباره نحوه درمان تنبلي راهنمايي نمايد، اما مسئوليت انجام درمان اصلي بر عهده والدين است.

هر كودكي از بستن چشم سالم خود امتناع مي ورزد؛ زيرا براي ديدن اشيا به چشم سالم خود وابسته مي باشد، اما والدين بايد كودك خود را براي انجام آنچه كه به نفع اوست، تشويق و حتي وادار نمايند.

مدت زمان بستن از چند ساعت در روز تا تمام ساعات بيداري متفاوت است.

درمان تنبلي چشم بايد هر چه زودتر شروع شود. بهتر است هنگامي كه براي اولين بار چشم كودك بسته مي شود، علت اين كار براي او توضيح داده شود. همچنين بهتر است كه ابتدا با بستن چشم عروسك، نحوه بستن براي كودك به نمايش گذاشته شود.

چناچه كودك دبستاني يا پيش دبستاني است، حتما درباره بستن چشم براي معلم وي توضيح لازم داده شود. براي تشويق كودك به انجام فعاليت هاي روزانه و توضيح درباره وضعيت وي به همكلاسي هايش، راهنمايي معلم مفيد مي باشد.

طول مدت درمان و ميزان اثر بخشي آن چقدر است؟

مدت زمان بستن چشم كودكان متفاوت است. به عنوان يك اصل كلي: هر چه سن كودك كمتر و شدت تنبلي چشم وي كمتر باشد، درمان او سريع تر انجام خواهد شد. بهتر است بستن چشم تا زماني كه ديد هر دو چشم يكسان شود ادامه يابد.

معمولا بستن چشم، بينايي را بهبود مي بخشد، اما انحراف چشم ها را تغيير نمي دهد .هنگامي كه بينايي در هر دو چشم خوب شد و يا به سطح ثابت و قابل قبول رسيد، چشم پزشك مي تواند براي تصحيح انحراف چشم ها ، درمان مناسب را كه اغلب جراحي است تجويز نمايد.

با توجه به عدم همكاري گروهي از بچه ها، آيا روش ديگري جز بستن چشم ها وجود دارد؟


بيشتر محققين معتقدند كه بستن چشم، روش ارحج درمان تنبلي چشم است.

ولي در مورد كودكاني كه به هيچ عنوان راضي به بستن چشم نمي شوند، تنها راه حل تار كردن چشم سالم با استفاده از قطره آتروپين 1- 5/0 درصد است كه بايد با تجويز چشم پزشك صورت گيرد.

طي درمان تنبلي چشم، بايد كودك مرتبا تحت نظارت چشم پزشك باشد و در هر جلسه ديد هر دو چشم امتحان شود و والدين بدون توجه به پاسخ اوليه مثبت يا منفي، بايد درمان تنبلي چشم را طبق دستور چشم پزشك ادامه دهند.